direct naar inhoud van 4.3 Stedenbouwkundig plan
Plan: Carolus - De Herven
Status: voorontwerp
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.0796.0002018-1209

4.3 Stedenbouwkundig plan

Op basis van de uitgangspunten is door MTD landschapsarchitecten in samenwerking met Buro 5 Maastricht een integraal stedenbouwkundig ontwerp gemaakt voor het Carolusziekenhuis en verpleeghuis De Herven. De locatie wordt op dit moment gekenmerkt door zijn beslotenheid, de boomopstanden en de watergang in combinatie met de vijverpartij. De grootschalige functie van het ziekenhuis claimt het gebied door intensieve verkeersbewegingen en een relatief groot verhard oppervlak.

Een transformatie van het gebied in een nieuw woon- en leefgebied voor een grote diversiteit aan doelgroepen maakt het mogelijk de identiteit van de plek te versterken. Het Carolusterrein ligt namelijk aan de voet van het cultuurhistorische erfgoed van de Heinis. De noordrand van het gebied sluit direct aan op de dijk en de brug als continuering van deze toeristisch-recreatieve route.

Het ontwerp reageert hierop door een noord-zuid verbinding te maken die de entree tot dit nieuwe gebied verbindt met de Heinis en daarmee een groene ruggegraat en identiteitsdrager aan de woonwijk toekent. Deze verbinding zorgt er tevens voor dat het noordelijk en zuidelijk deel ruimtelijk en functioneel een eenheid vormen. Verder is de bestaande interne kwaliteit van het terrein en het huidige wateroppervlak aanleiding om de randen te versterken met beplanting en de bestaande watergang langs de zuidrand door te trekken. Met deze strategie wordt de groen-blauwe kwaliteit voor het totale gebied ingezet en het karakter van de plek versterkt.

Dit groen-blauwe kruis in het gebied markeert tevens de verdeling van het woningbouwprogramma. De vrije kavels sluiten in maat en schaal aan op de bestaande woonwijk De Herven en krijgen het karakter van een woonerf. De vrijstaande woningen en tweeonder-één kappers zijn als korrel een continuering van de bestaande randen. De woningen liggen feitelijk in de luwte van het plan en profiteren van de bestaande watergang. De noord-zuid verbinding wordt ondersteund met stadswoningen die in massa, architectuur en buitenruimte soortgelijk worden vormgegeven om duidelijk als ruggegraat te fungeren. Daarbij vormen ze in massa de overgang tussen de vrije kavels in het oosten en de appartementen in het westen. Deze appartementen zijn in hoogte opgebouwd richting het westen en presenteren zich als totaal als voorbode voor de stadsentree. De appartementen zijn gesitueerd op een manier dat ze als onafhankelijke gebouwen herkenbaar zijn en een vrije positie claimen in het landschappelijk vlak dat zich van noord naar zuid uitstrekt. Dit vlak is een openbaar toegankelijk terrein, waarbij de combinatie van water, oevers, verharde plateaus en wandelpaden zorgt voor een attractieve landschappelijk ruimte die aansluit bij de Heinis. De appartementen zijn doorgezet langs de zuidrand en krijgen woonkwaliteit door de oriëntatie op het water.

Het plan gaat uit van parkeren voor de bewoners onder de appartementengebouwen. Voor de bezoekers worden compacte parkeerstrips gerealiseerd die een versnippering van auto’s moeten voorkomen.

Door de identiteit van de plek te gebruiken bij de ontwikkeling van een nieuw woongebied wordt het plan sterk verankert in zijn context en profiteert optimaal van zijn strategische ligging aan de Heinis, de uitvalswegen, het spoor en de directe nabijheid van het centrum van ’s-Hertogenbosch.

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002018-1209_0007.jpg"

Figuur 6. Stedenbouwkundig ontwerp

Om overlast voor de woningen aan de noordzijde van het plan te beperken is de bestaande waterloop gehandhaafd en zijn daar waar de woonpercelen elkaar direct grenzen gekozen voor lagere maximale hoogte voor het achterste deel van de woning. Daarnaast worden er geen dakterrassen toegestaan.

Bomen
MTD Landschaparchitecten hebben in samenwerking met Pius Floris Boomverzorging Vught een bomennotitie3opgesteld, waarin het huidige bomenbestand is geïnventariseerd en de mogelijkheden voor het nieuwe bomenbestand beschreven is. De inventarisatie van Pius Floris heeft zich toegespitst op de solitaire bomen en boomgroepen die op plekken staan die vanuit het stedenbouwkundig plan niet gehandhaafd kunnen worden. Deze inventarisatie heeft de volgende gegevens opgeleverd met betrekking tot individuele bomen en boomgroepen.


Individuele bomen (totaal ca. 190 bomen)

  • De conditie/kwaliteit van 162 bomen is goed;
  • De conditie/kwaliteit van 17 bomen is redelijk;
  • De conditie/kwaliteit van 10 bomen is matig;
  • De conditie/kwaliteit van 1 boom is slecht.


Boomgroepen

  • Groep A, bomen op de huidige parkeerplaats (circa 55 bomen):
    Het betreft een beplanting van volwassen grauwe abelen. De bomen staan in smalle plantsoenstroken tussen de parkeervakken. De kwaliteit van de bomen is redelijk. Er zijn in het verleden bomen uitgevallen of weggehaald. De groeiplaats van de bomen is matig. De vastgereden halfverharding is niet gunstig. Grauwe abelen beschikken over een oppervlakkig wortelgestel waardoor de bomen moeilijk zijn te integreren bij een herindeling.
  • Groep B, hoek Bruistensingel en Hervensebaan (circa 17 bomen):
    Het betreft een groepje van volwassen bomen. Hoofdsoorten; wilg, els, berk en valse acacia. De kwaliteit van de individuele bomen is matig. Het is een enigszins verwaarloosde beplanting. Door het uitblijven van dunning is er sprake van een sterk opgaande beplanting van bomen met lange stammen en kleine kronen.
  • Groep C, fietsenstalling en kinderspeelplaats bij de Herven (circa 17 bomen):
    Deze boomgroep heeft een parkachtig karakter. Er zijn diverse sierbomen aanwezig zoals Japanse sierkers, roodbladige Noorse esdoorn en vleugelnoot. De kwaliteit van het merendeel van de bomen is redelijk tot goed. Door de ruime plantafstand zijn de individuele bomen goed tot ontwikkeling gekomen. De leeftijd van de bomen wordt geschat op circa 35 jaar.
  • Groep D, hoek van parkeerplaats de Herven en Heinisdijk (circa 70 bomen inclusief ondergroei):
    Het betreft een bosje van volwassen bomen. Hoofdsoorten; es en zomereik. In de ondergroei en in de randen komt voornamelijk veldesdoorn, meidoord, vlier en hazelaar voor. De kwaliteit van de individuele bomen is redelijk.


Voor de bomen ter plaatse van het talud bij de parkeerplaats van het Carolusziekenhuis te ’s - Hertogenbosch is een aanvullend onderzoek4 uitgevoerd. De beplanting op het talud aan de noord-oostzijde van de parkeerplaats functioneert als afschermende beplanting. De beplanting bestaat uit volwassen wilgen en populieren, halfwas eiken, valse acacia’s, veldesdoorns en diverse heesters. De halfwasbomen en de heesters staan in het grondlichaam (talud). De wilgen en populieren staan aan de voet van het grondlichaam. Deze beplanting vormt samen een dichte opstand. Het ontgraven van het gehele talud betekent direct het geheel verwijderen van de halfwasbomen en de heesters. De volwassen populieren en wilgen zullen bij de ontgraving aan het wortelgestel worden beschadigd. Door wortelschade ontstaat er een vergroot risico voor instabiliteit. Gezien de locatie van de bomen, ten opzichte van woningen, is dit risico niet acceptabel. Duurzaam herstel van wortelschade is bij deze oudere bomen niet te verwachten. Ook bij een gedeeltelijke ontgraving van het talud zal er ernstige wortelschade ontstaan aan diverse bomen. In het talud (grondlichaam) bevinden zich wortels van de beplanting. Door een gedeeltelijke ontgraving en verwijdering van bomen wordt de samenhang van de beplanting verstoord. Bij ernstige wortelschade ontstaat er een vergrootrisico voor instabiliteit. Bij het éénzijdig verwijderen van bomen en heesters, en het gedeeltelijk ontgraven van het grondlichaam, ontstaat er een gehavend beeld en voor een groot aantal bomen een instabiele situatie. De beplanting wordt stormgevoelig waardoor deze niet voldoet op deze locatie. Om de realisatie van het plan mogelijk te maken zullen er naar schatting 350 (als kwalitatief goed en kwalitatief minder goed beoordeelde) bomen moeten verdwijnen. Daarvoor in de plaats worden ook bomen teruggeplant om zo de nieuwe groenstructuur te kunnen realiseren. In totaal worden er rond de 400 bomen van verschillende grootte teruggeplant.

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002018-1209_0008.jpg"

Figuur 7. Bestaande bomen niet te handhaven (Linksonder), Bomen nieuw aan te planten (Linksboven), Bomen nieuwe situatie (Rechtsboven) en Bestaande bomen te handhaven (Rechtsonder)